İran'dan boğazın kapatıldığına ilişkin resmi açıklama yapılmazken uluslararası medyada yayımlanan bazı haberlerde İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bölgeden geçecek gemilere "Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor." mesajını ilettiği öne sürüldü.
Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiğinin tamamen durmadığı, bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve boğaz hattında rota değiştirerek geri döndüğü, bazı ticari gemilerin ise Körfez'de beklemeye geçtiği gözlendi.
Uzmanlar, saldırılar sırasında kapalı olan piyasaların açılmasıyla jeopolitik risk priminin hızla fiyatlara yansıyacağını öngörüyor.
Tahran'ın elindeki en stratejik baskı araçlarından biri görülen Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçiyor. Bu hacmin büyük bölümü, Çin başta olmak üzere Asya piyasalarına yöneliyor.
Deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık 3'te 1'i bu stratejik geçit üzerinden küresel pazarlara ulaştırılıyor. Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Orta Doğu üreticilerinin ham petrol ve kondensat sevkiyatında bu koridor kritik rol üstleniyor.
Küresel doğal gaz ticaretinin de yaklaşık yüzde 20'si bu kritik su yolundan taşınıyor.
İran yönetimi, geçmişte Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidini zaman zaman gündeme getirse de bu seçenek, fiili bir hamleden ziyade stratejik baskı unsuru olarak değerlendirildi.
Basra Körfezi'nin girişinde yer alan dar deniz koridorunun kapanmasına yönelik iddiaların küresel enerji piyasalarında sert fiyat dalgalanmalarına yol açabileceği belirtiliyor.
Ham petrol fiyatlarında 10 doların üzerinde artış bekleniyor
Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, doğrudan askeri çatışmaya geçilmesinin piyasa hesaplamalarını değiştirdiğini söyledi.
Dourian, piyasaların pazartesi günü sert tepki vermeye hazırlandığını belirterek, "Asya piyasaları açıldığında ham petrol fiyatlarında 10 dolar ve üstünde artış olabilir. Nihai etki, gelişmelerin piyasa açılışına kadar nasıl ilerleyeceğine bağlı olacak." dedi.
İran'ın olası misilleme saldırılarının yukarı yönlü fiyat baskısını artırabileceğini ifade eden Dourian, Tahran'ın İsrail, ABD ve bölgedeki müttefik hedeflere saldırılar düzenlediğini ancak enerji altyapısına yönelik füze saldırısı riskinin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.
Dourian, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere geçiş uyarılarının petrol piyasaları açısından kritik önem taşıdığının altını çizerek, "Hürmüz Boğazı, Katar'ın LNG ihracatının da ana çıkış noktası konumunda. ABD'nin büyük askeri üssüne ev sahipliği yapan El-Udeid Hava Üssü'nün bulunduğu Katar'ın da misilleme saldırılarının hedefi olma riski, LNG yüklemelerinde önleyici tedbirlerin artmasına ve LNG fiyatlarında sıçramaya neden olabilir." değerlendirmesinde bulundu.
